Het tijdperk van de Romantiek

Geboorte van de moderne tijd
In zijn boek De ontdekking van de Middeleeuwen. Geschiedenis van een illusie (2011) stelt mediëvist Peter Raedts een nieuwe historische periodisering voor: hij laat de middeleeuwen beginnen rond het jaar 1000 en doorlopen tot aan de Franse en Industriële Revolutie. Pas dan, betoogt hij, transformeert de maatschappij tot de moderne samenleving waarin wij ons nu bevinden. De Nijmeegse specialist middeleeuwse geschiedenis heeft een punt: nooit eerder veranderde de samenleving zo snel, zo ingrijpend en op zoveel verschillende gebieden.

Moderne denkbeelden en wetenschappelijke en technologische veranderingen gaan in de achttiende eeuw hand in hand. De philosophes van de Verlichting maken komaf met traditionele religieuze, staatsrechtelijke en psychologische opvattingen en leggen daarmee de filosofische basis voor het ‘vrijheid, gelijkheid en broederschap’-credo van de Franse Revolutie. De oude standenmaatschappij wordt grondig door elkaar geschud om vervolgens als klassenmaatschappij herboren te worden. De burgerij neemt het stokje van de adel over en wordt, door haar inventief en pragmatisch vermogen, de aanjager van de Industriële Revolutie.

De ingrijpende maatschappelijke veranderingen gaan gepaard met het verlies van gemeenschap en identiteit, teloorgang van authenticiteit en een toenemende onttovering van de wereld. De (uitwassen van de) Franse Revolutie en de daarop volgende Napoleontische oorlogen, maar vooral de angsten en bedreigingen die de modernisering van de maatschappij met zich meebrengt, roepen felle tegenreacties op. De romantici beschouwen het rationalisme van de verlichtingsdenkers als een vernauwing van het bewustzijn. Zij keren zich tegen de koele onverschillige objectiviteit van rationalistische denkers en de wetenschap en nemen als reactie daarop de subjectieve ervaring als uitgangspunt. Daarmee vormen Verlichting en Romantiek twee zijden van dezelfde medaille: de geboorte van de Moderniteit.

Al tijdens het tijdperk van de Verlichting zijn er romantische tendensen te bespeuren. Zo wordt Jean-Jacques Rousseau (1712-1778)  niet alleen beschouwd als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Verlichting, maar tevens als een van de ‘vaders’ – samen met de Duitser Jahann Gottfried von Herder (1744-1803) – van de Romantiek. Tegenover de cultus van de Rede stellen de romantici het Gevoel, tegenover vooruitgangsgeloof de traditie, tegenover de industrialisatie, techniek en het stadsleven de natuur, het ambacht en het platteland.

In deze achtdelige lezingenreeks wordt aandacht besteed aan de verschillende aspecten van de Romatiek. We beginnen met Rousseau, om vervolgens uitgebreid stil te staan bij de Sturm und Drang-periode. Vervolgens zullen andere aspecten van de Romantiek worden behandeld, zoals de uitingsvormen daarvan in de schilderkunst, de cultus van het genie en de aandacht voor volk en geschiedenis.


Cursusdata
Het tijdperk van de Romantiek
Museum Het Domein │ Januari – maart 2015
Acht maandagochtenden van 10.00 tot 12.00 uur
Acht woensdagochtenden van 10.00 tot 12.00 uur
Acht woensdagavonden van 19.30 tot 21.30 uur

U kunt desgewenst op verschillende cursusmomenten deelnemen aan de lezingen

Maandag(ochtend)
12, 19 en 26 januari; 2 en 9 februari; 2, 9 en 16 maart
Woensdag(ochtend)
14, 21 en 28 januari; 4 en 11 februari; 4, 11 en 18 maart
Woensdag(avond)
14, 21 en 28 januari; 4 en 11 februari; 4, 11 en 18 maart

PESTHUYSPODIUM Maastricht
Cursusdata Het tijdperk van de Romantiek
Januari – maart 2015
Acht maandagen van 14.00 tot 16.00 uur
12, 19 en 26 januari; 2 en 9 februari; 2, 9 en 16 maart

CUYPERSHUIS Roermond
Cursusdata Het tijdperk van de Romantiek
Januari – maart 2015
Acht dinsdagen van 13.30 tot 15.30 uur
13, 20 en 27 januari; 3 en 10 februari; 3, 10 en 17 maart

Kosten
€ 90,– / lid Vriendenvereniging € 75, –

Studenten en minima betalen  € 45,- . Mocht u het cursusgeld niet kunnen opbrengen, dan kan er altijd in onderling overleg een lager bedrag worden afgesproken. Ook kunt u desgewenst het cursusgeld gespreid betalen.
Voor deelname aan losse cursusdelen betaalt u € 12,- (regulier) / € 10,- (korting).

U kunt het cursusgeld o.v.v. ‘Domein/Romantiek’, ‘PHP/Romantiek’ of ‘CH/Romantiek’ (PHP = Pesthuyspodium; CH = Cuypershuis) overmaken naar rekeningnummer NL06INGB0748372857 t.n.v. B.J. de Graaf in Sittard.
(BIC: INGBNL2A)

De cursus Het tijdperk van de Romantiek wordt samengesteld en gegeven door cultuur- en ideeënhistoricus Bart Jan de Graaf. De cursusreeks bestaat uit acht delen van ongeveer twee uur, inclusief een koffiepauze. Bij elk deel zal een beknopte samenvatting worden uitgereikt van de in het lesdeel besproken materie.