De wereld van James Ensor. Universum van een fantast

Tiendelige digitale lezingenreeks over leven en werk van de Belgische kunstenaar James Ensor.

In 1942 kondigde de Belgische radio de dood af van James Ensor. De dagen erop zagen de inwoners van Oostende de grote kunstenaar in stilte verzonken voor zijn eigen buste in de tuinen van het casino staan…. De blunder had geen toepasselijker persoon kunnen treffen dan Ensor. Meermalen had hij zichzelf al als skelet geschilderd. Zijn leven lang was hij geobsedeerd door de dood, maar ook een liefhebber van practical jokes. Een ijdeltuit, die nog het hardst om zichzelf moest lachen. Die zichzelf tekende als Jezus aan het kruis met ENSOR in plaats van INRI boven het hoofd, maar die in een etsje ook ENSOR EST UN FOU (Ensor is een dwaas) op de muur schreef met een plassend mannetje ernaast.

James Ensor (1860-1949) wist zelfs van de dood een feest te maken. Waarom zou je bijvoorbeeld jezelf niet als dode afbeelden, waarom altijd maar anderen, zoals je moeder, je vader, je tante? Dus schilderde en tekende hij zijn skelet, achter de ezel aan het werk en omringd door geliefde ‘tronies van wilde lama’s, ongelikte vogels met paradijsstaarten, azuurgebekte kraanvogels die onnozele blunders kwetteren‘. Zo, liefst, omschreef hij zijn maskers. Of hij bood zichzelf aan, loom achteroverleunend op bed als Manets Olympia, maar dan van knekels.

Ik ben niet bang voor de dood, lijkt hij zijn toeschouwers toe te voegen. Waarom zou hij ook? Over de dood schreef hij de prachtigste fantasieën. Zijn doodsdromen zijn platvloers en feeëriek tegelijk, afstotend en aantrekkelijk. ‘Ik zou willen sterven als een geplet luisje op de tepel van een meisje‘, stelt hij voor. Of: ‘Eindigen in schoonheid, in de tedere omarming van de hartstochtelijke inktvis! Liggend tussen de Oostendse kweekmosselen en de praatzieke Sirenen zal ik mij overgeven aan de gulzige kussen van de lieve waterdiertjes van de Hemel, de Aarde en de Zee.’ Ensors ode aan de dood is een ode aan het leven.

In deze tiendelige lezingenreeks – waarbij elke lezing ca. 45 minuten duurt – gaan we op zoek naar zowel de leefwereld van James Ensor (vooral Oostende, met een uitstapje naar Brussel van slechts enkele jaren) als naar zijn bizarre en kleurrijke universum, dat nauwelijks enige begrenzingen kent. Daarbij zullen we stilstaan bij de mondaine badplaats Oostende, de met maskers, schelpen, chinoiserieën en carnavalsattributen gevulde souvenirwinkel van zijn moeder en tante, de avant-gardistische kunstenaarsgroepen l’Essor en Les XX, Ensors geschriften en muziek, zijn lang verborgen meesterwerk De intocht van Christus te Brussel, de maskers en maskerades en zijn invloed op het Duitse expressionisme. Het belooft een kleurrijke reeks te worden.

Praktische cursusinformatie
Voor tien digitale (vooraf opgenomen) lezingen betaalt u € 35,- , de prijs van een boek. De lezingen duren ca. 45 minuten. U krijgt de lezingen steeds per mail toegestuurd, met daarin een videolink waarop u maar hoeft te klikken om de video te bekijken.
U ontvangt de lezingen steeds op woensdag en zaterdag: de eerste lezing op woensdag 3 juni, de laatste op zaterdag 4 juli.

U kunt zich voor de reeks inschrijven via het aanmeldformulier op deze website.

U kunt het cursusgeld overmaken naar rekeningnummer NL 06 INGB 0748 372 857 t.n.v. B.J. de Graaf onder vermelding van ‘Ensor’.