Vijf weken in een luchtballon Een cultuurgeschiedenis van de negentiende eeuw

In Jule Vernes Cinq semaines en ballon (Vijf weken in een luchtballon, 1863) reist een driekoppig gezelschap onder leiding van de geleerde Samuel Ferguson in een luchtballon over het nog grotendeels onontdekte Afrika, waar zij uiteraard, zowel in de lucht als op de grond, vele avonturen beleven. Jules Verne mag dan bekend staan om zijn vooruitziende blik (in zijn boeken loopt hij vooruit op zowel onderzeese als ruimtereizen), de luchtballon is bij publicatie van zijn boek al tachtig jaar oud.

In 1863 is de wetenschappelijke en culturele sensatie die de luchtballon teweeg heeft gebracht echter nog lang niet uitgedoofd. Het grote publiek kan geen genoeg krijgen van de avontuurlijke ballonvaarten en niet zelden vergapen tienduizenden of zelfs honderdduizenden zich aan het majestueuze opstijgen van de enorme gevaartes van stof die louter op verwarmde lucht of waterstof het luchtruim kiezen. Eén van de oudste dromen van de mens – loskomen van de aarde – is werkelijkheid geworden.

Maar de ballonvaarten zijn meer dan een spannend avontuur, een sensationeel fenomeen of een betoverend schouwspel. Het symboliseert de ongekende en schier onuitputtelijke reikwijdte van het menselijk vernuft en het verandert, letterlijk, het perspectief dat de negentiende-eeuwse mens heeft op de wereld. Naast de nieuwe wetenschappelijke inzichten en technologische ontwikkelingen zal de luchtballon haar sporen nalaten in de literatuur, beeldende kunst, fotografie, mode en kunstnijverheid.

In deze vijf weken durende cursus – de titel verwijst er al naar – neem ik u mee op reis naar de opwindende pionierstijd van de luchtballon, om vervolgens in vogelvlucht de nieuwe perspectieven op de wereld, de avontuurlijke en onverschrokken expedities en de kunstzinnige en culturele verbeeldingen van de ballonvaart vanaf grote hoogte met u aan een onderzoekende blik te onderwerpen.

  1. De pioniers (1783 – 1800)
  2. Een nieuw perspectief op de wereld
  3. De noodlottige vlucht naar de Noordpool en andere expedities
  4. De luchtballon in de literatuur
  5. Van luchtballon tot luchtmachien

Cursusinformatie Vijf weken in een luchtballon, jan – feb 2021

Praktische informatie

U kunt de lezingenreeks zowel ‘live’ (in Podium Babel) als online (videolezingen) bijwonen. Voor deelname aan de cursus in Podium Babel betaalt u € 67,50,-

Studenten en minima betalen € 35,- Mocht u het cursusgeld niet kunnen opbrengen, dan kan er altijd in onderling overleg een lager bedrag worden afgesproken. Voor deelname aan losse cursusdelen betaalt u € 15,-

Online lezingen

Volgt u de reeks liever ONLINE? Dan kunt u zich inschrijven voor de videolezingen, die telkens ca. 45 minuten duren. In plaats van vijf lezingen (‘live’) ontvangt u dan tien videolezingen die u tot een half jaar na afloop van de reeks kunt bekijken. Voor deelname aan de digitale lezingen betaalt u € 45,-

Vijf live-lezingen in Podium Babel (van ca. twee uur incl. pauze)
Vijf woensdagen van 10.00 tot 12.00 uur: 13, 20 en 27 januari; 3 en 10 februari
Vijf donderdagen van 10.00 tot 12.00 uur: 14, 21 en 28 januari; 4 en 11 februari
Vijf donderdagen van 14.00 tot 16.00 uur: idem

Tien online lezingen (van ca. 45 minuten)

U ontvangt de link naar de lezingen steeds op woensdagavond (v.a. 13 januari) en zaterdag (vanaf 16 januari). De laatste lezing ontvangt u op zaterdag 13 februari. De links zijn actief tot een half jaar na afloop van de laatste lezing. U kunt de lezingen tot die tijd zo vaak bekijken als u wilt.

U kunt het cursusgeld overmaken naar rekeningnummer NL 06 INGB 0748 372 857 t.n.v. B.J. de Graaf in Sittard (voor overschrijven vanuit het buitenland – BIC: INGBNL2A). Wilt u bij de overschrijving ’Babel/ballon’ vermelden? Dat maakt de verwerking van de inschrijvingen een stuk eenvoudiger.

De cursus Vijf weken in een luchtballon wordt samengesteld en gegeven door cultuur- en ideeënhistoricus Bart Jan de Graaf. De cursus bestaat uit vijf lezingen van ongeveer twee uur, inclusief een koffiepauze dan wel uit tien videolezingen van ca. 45 minuten. De powerpointpresentaties zijn na elke lezing te bekijken op de website www.bartjandegraaf.nl (‘archief’ → ‘luchtballon’). In beide gevallen ontvangt u de link naar de videolezingen die ik gedurende de reeks zal opnemen.

U kunt zich voor deze cursus inschrijven door het inschrijfformulier op te sturen naar BJ de Graaf, Agricolastraat 128, 6131 JX in Sittard. Makkelijker nog is inschrijven middels het inschrijfformulier op de website: www.bartjandegraaf.nl