Japonisme

Japonisme. De bekoring van het Land van de Rijzende Zon

De Japanners ‘zagen eruit alsof ze uit een sprookje waren weggelopen,’ schreef Marianne North, een Britse botanisch kunstenaar na aankomst in 1875. Het land van de rijzende zon (de letterlijke betekenis van Nippon, de officiële naam van Japan) was in 1875 pas sinds twee decennia toegankelijk voor westerse bezoekers; alleen Nederland mocht in de periode daarvoor handeldrijven met Japan, zij het via het eilandje Decima. Die handel bestond grotendeels uit porselein dat in de westerse wereld gretig aftrek vond. Het tere porselein met haar verfijnde decoraties betoverde Europa al sinds lange tijd.
Het was via dat porselein, of eigenlijk vooral door het inpakpapier daarvan, dat de Japanse prentkunst werd ontdekt. Toen de Franse etser, graveur, keramist en houtsnijder Félix Bracquemond een lading porselein uitpakte bij zijn importeur, werd hij als door de bliksem getroffen door de houtsneden van Hokusai, die hij onmiddellijk onder de aandacht bracht van zijn kunstenaarsvrienden. Vanuit de kunst (Gauguin, Van Gogh, Bonnard, Toulouse-Lautrec, Monet, Ensor e.a.) verspreidde de Japanmanie zich razendsnel.
Binnen afzienbare tijd was Parijs in de ban van Japan. Japanse kunst en gebruiksvoorwerpen, zoals kimono’s, waaiers, parasols, gelakte voorwerpen en kamerschermen, werden een rage bij het Europese publiek. Deze curiositeiten werden aangeboden door kunsthandelaars, zoals de legendarische Siegfried Bing in Parijs, die tussen 1888 en 1891 het tijdschrift Le Japon artistique uitgaf.

In de zesdelige reeks Japonisme. De bekoring van het Land van de Rijzende Zonstaat de ontdekking van Japan als betoverende sprookjeswereld centraal. Dat daarmee beeld en werkelijkheid nogal eens op elkaar botsen, zoals bijvoorbeeld bleek tijdens het bezoek van Couperus aan Japan, wordt daarbij zeker niet vergeten… In de reeks onder meer aandacht voor Von Siebold (geneesheer in Nederlandse dienst in Japan), Titia Bergsma (de eerste Nederlandse vrouw in Japan), de grote invloed van de Japanse prenten op de westerse kunstenaars, Couperus en andere Nederlandse auteurs in het land van de rijzende zon en last but not least Ed van der Elsken, die Japan maar liefst vijftien keer bezocht.

Data & kosten cursus Japonisme. De bekoring van het Land van de Rijzende Zon, november – december 2021

Praktische informatie

U kunt de lezingenreeks zowel ‘live’ als online (videolezingen) bijwonen. Voor deelname aan de livecursus betaalt u € 80,-. Voor deelname aan de videolezingen betaalt u € 55,-. U kunt het cursusgeld overmaken naar rekeningnummer NL 06 INGB 0748 372 857 t.n.v. B.J. de Graaf in Sittard (voor overschrijven vanuit het buitenland – BIC: INGBNL2A). Wilt u bij de overschrijving naargelang ’Babel/Japan’, ‘PHP/Japan’ (Pesthuyspodium), ‘Scene/Japan’ dan wel ‘online/Japan’ vermelden? Dat maakt de verwerking van de inschrijvingen een stuk eenvoudiger.

Studenten en minima betalen € 35,- Mocht u het cursusgeld niet kunnen opbrengen, dan kan er altijd in onderling overleg een lager bedrag worden afgesproken.

Live-lezingen, in het Pesthuyspodium (Maastricht)
Zes woensdagen van 14.00 tot 16.00 uur: 17 en 24 nov.; 1, 8, 15 en 22 dec. (’s middags)

Live-lezingen, in Podium Babel (Sittard)
Zes woensdagen van 10.00 tot 12.00 uur: 17 en 24 nov.; 1, 8, 15 en 22 dec. (’s ochtends)
Zes donderdagen van 10.00 tot 12.00 uur: 18 en 25 nov.; 2, 9, 16 en 23 dec. (’s ochtends)

Live-lezingen, in Filmtheater De Nieuwe Scene (Venlo)
Zes vrijdagen van 10.00 tot 12.00 uur: 19 en 26 nov.; 3, 10 17 en 24 dec. (’s ochtends)

Bij aanvang van de cursus wordt (indien nog verplicht) gecontroleerd op het coronatoegangsbewijs

Online (video)lezingen
Volgt u de reeks liever ONLINE? Dan kunt u zich inschrijven voor de videolezingen, die telkens ca. 45 minuten duren. In plaats van zes lezingen (‘live’) ontvangt u dan twaalf videolezingen die u tot een half jaar na afloop van de reeks kunt bekijken. Voor deelname aan de digitale lezingen betaalt u € 55,-

U ontvangt de link naar de lezingen steeds op donderdagavond (v.a. 18 nov.) en zaterdag (v.a. 20 nov.). De laatste lezing ontvangt u op vrijdag 24 december. De links zijn actief tot een half jaar na afloop van de laatste lezing. U kunt de lezingen tot die tijd zo vaak bekijken als u wilt.

U kunt het cursusgeld overmaken naar rekeningnummer NL 06 INGB 0748 372 857 t.n.v. B.J. de Graaf in Sittard (voor overschrijven vanuit het buitenland – BIC: INGBNL2A). Wilt u bij de overschrijving naargelang ’Babel/Japan’, ‘PHP/Japan’ (Pesthuyspodium) dan wel ‘online/Japan’ vermelden? Dat maakt de verwerking van de inschrijvingen een stuk eenvoudiger.

De cursus Japonisme. De bekoring van het Land van de Rijzende Zon wordt samengesteld en gegeven door cultuur- en ideeënhistoricus Bart Jan de Graaf. De cursus bestaat uit zes lezingen van ongeveer twee uur, inclusief een koffiepauze, en/of uit twaalf videolezingen van ca. 45 minuten. In beide gevallen ontvangt u de link naar de videolezingen die ik gedurende de reeks zal opnemen.